ظل الرحمن ( مترجم : عبد القادر هاشمى )

29

قانون ابن سينا ، شارحان و مترجمان آن ( فارسى )

1209 م . به ملك بقا رفت . وى قبل از فوت در روز 21 محرّم الحرام 606 ه . به شاگردش ابراهيم بن ابو بكر بن على گفت كه وصيّت‌نامه‌اش را بنويسد و در آن عقايد خود را توضيح داد . پس از درگذشت او فرزندانش در هرات اقامت داشتند . چنگيز خان هنگام فتح هرات اعلام كرد كه به فرزندان امام امان داده مىشود و آنان در قتل عامّ هرات جان سالم بدر بردند . نام فرزند ارشدش ضياء الدّين بود . فرزند كوچكتر شمس الدّين نام داشت و هوش و فهم او را خود امام رازى هم تأييد مىكرد . كرسى تدريس پدر به او رسيد . چون چنگيز خان در اثر سعى و كوشش علاء الملك وزير به آنها امان داده بود ، علاوه بر خواصّ ، مردم عامّى نيز به منزل آنان پناهنده شده بودند . چون سپاه تاتار نتوانست فرزندان امام را بشناسد ، گفتند كه ما مىخواهيم فرزندان امام را زيارت كنيم . لذا هر دو پسر و يك دختر وى جلو آمدند و تاتار به استثناى آن سه همه را به قتل رساندند و آنان را پيش علاء الملك در سمرقند فرستادند . در بين دانشمندانى كه در هرات به قتل رسيدند ، طبيب معروف روزگار نجيب الدّين سمرقندى ( ابو حامد محمّد بن عمر نجيب الدّين سمرقندى ) نيز بود . بزرگى و شرف علمى امام رازى به جايى رسيده بود كه در ركاب او سيصد عالم بزرگ حركت مىكردند و خوارزمشاه براى او احترام فراوان قايل بود . چون او به هرات رسيد ، از او پيشوازى باشكوهى به عمل آمد و خود سلطان حسين حاكم هرات براى پيشواز از او به بيرون شهر آمد . در سخنرانى او علاوه بر سلطان حسين ، سلطان محمود خواهرزادهء سلطان شهاب الدّين غورى شركت خود را باعث سعادت دانست . در مجلس درس بزرگ و باشكوه او شاگردان به ترتيب مرتبهء علمى مىنشستند ؛ مثلا قطب الدّين مصرى و شهاب الدّين نيشابورى و زين الدّين كشى و شاگردان ممتاز ديگر در نزديك استاد مىنشستند و سپس شاگردان ديگر به ترتيب درجات خود قرار مىگرفتند . پاسخ